Waxaan u soo Joogay

Wakhtigii Tegay iyo Somaliland dhibaatooyinkii ka dhacay 1982 - 1988

Waa Taariikh aan dib ugu egayno cadaadiskii lagu hayey reer Somaliland ee sababay in dagaal hubaysan lagala hortago taliskii dhiigyo cabkii siyaad bare

Qormada Waxa inoo soo Diyaariyey Guled Cabdi - London

Waxaan u soo joogay dhacdo aniga igu dhacday oo ku tusaysa xilkasnimo daradii dadkii markaas ka talin jiray Somaliland,  Dhacdani waxay igu dhacday sanadkii 1985 markaas oo aan ahaa 13 jir.   Waxay ahayd goor galab ah ilaa 5tii galabnimo waxaan joogay Fiidyoow aanu ku lahayn xaafadii u dhaxaysay iskuulkii gacan libaax iyo suuqii ee ku xigtay sinimaha Hargeysa inkastoo magac xun loo yaqaanay oo berigii hore ay deganaan jireen qaar ka mida naagaha xunxun ee jidhkooda ka ganacsada.  

Markaa sidaan kor ku soo sheegay anigoo jooga keligay Fiidyowgayagaa la odhan jiray Alla Aamin oo albaabkuna hoosta iiga xidhanyahay oo aan isku diyaarinayo sidii qaybtii filimada habeenkii aan u furi lahaa 6da fiidnimo ayaa waxaan maqlay albaabkii oo la garaacay. Waxaan markiiba furay albaabkii dibada, indhahaygu markiiba waxay qabteen koox guulwadayaal ah iyo gaadhi laandaroofal ah oo i hortaagan, Markiiba waxa hadal ila soo laacay nin aan horey u arkay oo maalmahaas xamar ka yimid oo la yidhi waxa uu haystaa wakaalada filimada ee gobolada waqooyi, markaa waxa jirtay inuu ninkaas lacag qasab ah doonay inuu ku soo rogo fiidyoowyada oo uu yidhi wixii meesha ka soo baxa 25% waa in isaga la siiyaa, hase yeeshee fiidyoowyaashii Hargeysa ku yaalay oo dhami way ka dhega adaygeen cid bixisana waa la waayey shirkii u danbeeyay ee uu iskugu yeedhay fiidyowyadana cidi kamay soo xaadirin, taasaana sababtay inuu maanta guulwadayaashan soo kaxaysto.

Wax kale imuu su,aalin wuxuu igu yidhi meesha soo xidh oo gaadhigan soo fuul, waxaan ku idhi inaan inanyar ahay waad arkaysaa dadkii waaweynaana ma joogan, xilkasnimo daradiisa wuxuu yidhi cidii aan meesha ugu nimaadno uun baa ka masuule, markiiba laba guulwade ayaa igu soo booday oo isku kay jebiyay oo gaadhigii xagiisii danbe igu tuuray.  Gaadhgiii dhaqaaq fiidkaas oo dhan kalba wuxuu ku wareego fiidyoowyaashii Hargeysa markaanu noqonay ilaa iyo 8 qof, ayuu nagu yidhi qofkii hada laba kun oo ganaaxbixiya uun baa la sii daynayaa,  xagaanu ka keeni ma cidbaa laba kun jeebka ku sidatay xiligaas, gaar ahaan anigoo inanyar oo kuray ah.  

Wuxuu gaadhigii soo gaadhay xafaadahii jeelka agtiisa oo halkaana fiidyoow ku yaalay la rabo in la qabto ninkii hayey, Markaas baanu ku idhi, hada waxaan ag maraynaa xaafadayadii oo halkan ka dhowe hooyadeey ii geeya gurigay joogtaa is ay labad kun u bixisee,  Wuxuu iigu jawaabay hooyada markay meeshii kaa weeydo iyada ku soo helidoonta.  

Markay ahayd ilaa 7 fiidnimo ayaa wuxuu ninkii na watay na geeyay saldhigii booliska ee Hargeysa, Askarigii  oobiiga fadhiyey ayuu ku yidhi 8 da qof ha la ii xidho. Askarigii baa ku yidhi taliyahii kabtan xidhe ayaa jooga isaga oo amrka bixiya mooyee kaa qaban mayno ee u gal waa ka xafiiskiisa fadhiyee,  Wuu na kaxeeyay waxaanuna u galnay kabtan xidhe, wuxuu ku yidhi taliye nimankan baan rabaa in la ii xidho sababtoo ah cashuurtii wakaalada filimada ayay diiideen inay bixiyaan,  Kabtan xidhe wuxuu ku yidhi way buuxdaa meeshu oo meel uma hayo ee markii hore yaa kuu soo qabtay dadkan aad wadatid, wuxuu ku yidhi ciidn guulwadayaasha ah baan kaxaystay, markasbuu kabtan xidhe ku yidhi hadaba kuwii kuu soo qabtay meeshooda ha kuugu xidhaane igala bax.  

Hadana gaadhigiibaa nala saaray waxaanu afka naloo saaray wadadii shacabka tegaysay, waa ilaa 8dii fiidnimo, waxa nala geeyay xaruntii guulwadayaashe ee ka soo horjeeday halkan ay hada tahay madaxtooyada Somaliland, Askartii gaadhka ahayd baa ku tidhi halkani waa xafiisyo ee meel wax lagu xidho malahee dadkan meel kale geeya, wuxuu ku yidhi halkan deeyrka uun ha idinla dhexfadhiyaan waan soo noqonayaaye.  

Habeenkii oo dhan halkii baanu fadhinay, markay tahay ilaa iyo 12kii habeenimo ee uu ninkii na watayna  iska hurdotegay ee uu soo noqonwaayey ayay nimankii gaadhka ahaa yidhaadeen hadii aan caawa idin sii dayno ma balan qaadaysaan inaad beri aroorta soo noqonaysaan, hadii aad soo noqonweydaan ileyn ninkii markii horeba idin soo xidhay wuu garanayaa halkaad joogtaane, waanu balanqaadnay wana nala sii daayey. Sidaas baanan habeenkii gurigii ku tegay iyadii oo meel la iga raadiyo la garanwaayey oo meel walaba la iga soo waayey.   Aroortii ilaa 10kii subaxnimo ayaanu soo nqonay iyadii oo ay hooyadeey ila socoto,  waxaanu nimid xaruntii guulwadayaashe ee aanu xalay ku xidhnayn waxa xaga danbe ee dayrka fadhiya ninkii na soo xidhay oo buug shati ah sita, si uu labablabadii kun ee ganaaxa ahaa uu u  urursado,  Waxoogey yar oo hanjabaad ah ka bacdi lacagtii baanu bixinay, waxa isna meesha jooga odey weyn oo aan ku qiyaasay ilaa iyo 70 jir,  ninkiibuu ku yidhi ganaaxan aad naga qaadaysaa muxuu yahay,  Markiiba waxa halkan ka soo booday guulwada na agtaagnaa markaas buu dhirbaaxo aad u xanuun kulul indhaha kaga dhuftay odaygii,  odaygii baa ciirciiray oo dhici gaadhay markaasbuu degdeg dhulka u gadhiistay.  Ninii lacagta naga guranayey baa yidhi xunkaas oo miidhan ba laga fadhiy laayey, waar xidha xunka, halkii baa dadkii meesha joogay ay baryo galeen in odaygan weyn ee dada ah la iska sii daayo.  Hase yeeshee aa laga diiday odaygiina halkiibay maalintaas kula hadheen.

Sheekadan waxaan u soo qaatay dhibta iyo ku tumashada shacbigu yaraan iyo badniba inaay ahayd mid taxane ah oo aad maalin walaba la kulmaysay.

Please noo soo dir wixii dhacdo ah ee aad goobjoog u ahayd nooguna soo haagji sdwouk@yahoo.com ama webmaster@sdwo.com

SOMALILAND DEMOCRACY WATCH ORGANISTION - NEWS PAGE